Grondbeleid in Bloemendaal
Eén van de middelen van de gemeente om ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken bij het uitvoeren van het omgevingsbeleid is het grondbeleid. In het kader van het omgevingsbeleid wordt de maatschappelijk gewenste bestemming van de grond vastgelegd. Dit gebeurt via een plan of besluit op basis van de Omgevingswet. De gemeenteraad heeft een kaderstellende en controlerende functie ten aanzien van het grondbeleid en kan daarvoor verschillende instrumenten (actief of faciliterend) hanteren.
Nota Grondbeleid
De huidige Nota Grondbeleid 2013, vastgesteld door de raad op 29 november 2012, wordt geactualiseerd. In lijn met het coalitieakkoord wordt het grondbeleid in samenhang bezien met het gemeentelijk vastgoedbeleid. Daarbij worden onder meer de wenselijkheid van gemeentelijk eigendom, de inzet van verkoop, verhuur, erfpacht en andere vormen van gronduitgifte, de transparantie van vastgoedtransacties in het licht van de Didam-jurisprudentie en de mogelijkheid van gerichte grondaankopen ter ondersteuning van maatschappelijke en ruimtelijke opgaven opnieuw afgewogen. De geactualiseerde Nota Grondbeleid zal uiterlijk in 2027 aan de raad ter vaststelling worden aangeboden.
Kostenverhaal
De Grondexploitatiewet als onderdeel van de Wet ruimtelijke ordening geeft de gemeente mogelijkheden om kosten te verhalen op zelfrealisatoren. Dit is geregeld in de Handreiking Kostenverhaal.
Projecten
In Bloemendaal is er in het kader van het grondbeleid sprake van twee projecten te weten: Blekersveld en Vitaal Vogelenzang. Dit betreft projecten met een eigen gemeentelijke grondpositie. De gemeente streeft bij projecten waarbij de grond wel eigendom is van de gemeente naar eenduidige afspraken en heldere verantwoording van de kosten. De overige projecten ruimtelijke ordening vallen buiten deze paragraaf omdat de gemeente hier geen grondpositie heeft. De rol van de gemeente bij deze overige projecten is de herziening van een omgevingsplannen overige activiteiten in het kader van de ruimtelijke ordening.
Blekersveld
Blekersveld betreft de realisatie van circa 80 woningen waarvan maximaal 25% vrije sector koop en de overige sociale huur. Het betreft een perceel braakliggende grond in Overveen. De grond voor de sociale huurwoningen verkoopt de gemeente aan een corporatie. De grond voor de koopwoningen wordt verkocht aan een marktpartij. Het is één en dezelfde marktpartij die álle woningen (en openbare ruimte) voor eigen rekening en risico realiseert.
Vitaal Vogelenzang
Het project Vitaal Vogelenzang omhelst de realisatie van 72 koopwoningen, een sportcomplex met 5 tennisbanen en 1,5 kunstgrasveld voor de voetbalclub, een gedeeld clubgebouw voor de tennis- en voetbalvereniging, een nieuwe dorpspark en de herinrichting van de openbare ruimte.
Ontwikkelaar koopt de gronden voor de realisatie van de woningen in het zuidwestelijk deel van Vogelenzang van de gemeente Bloemendaal en ontwikkelt deze vervolgens voor eigen rekening en risico tot woningbouw en de overige gronden (die in eigendom van de gemeente Bloemendaal blijven) tot sportcomplex, inclusief sportvelden en nieuw clubgebouw voor de voetbalvereniging en tennisvereniging en bijbehorende openbare ruimte.
Vogelenzang Oost
Er liggen plannen van initiatiefnemers om op gronden (niet in eigendom van de gemeente) in Vogelenzang Oost woningen te realiseren. Er liggen twee verschillende initiatieven van twee verschillende initiatiefnemers. In totaal gaat om een kleine 400 woningen.
Volgens de actuele prioriteitenlijst van ruimtelijke projecten wordt dit traject in het derde kwartaal van 2027 opgestart.
De financiële beheersing
Een bouwgrondcomplex wordt als 'in exploitatie genomen' beschouwd zodra de raad een exploitatiebegroting met onderbouwde exploitatieberekeningen heeft vastgesteld. De financiële gevolgen van het grondbeleid hebben impact op de gemeentelijke begroting, met name op weerstandsvermogen en risicobeheersing. Risico’s moeten in een vroegtijdig stadium van planontwikkeling en besluitvorming transparant zijn en vooral zo volledig mogelijk onderdeel van de besluitvorming uitmaken. Het succes van het grondbeleid hangt mede af van de wijze van samenwerking met marktpartijen en/of overheden. In de berekeningen van de exploitatieopzetten wordt zo veel als mogelijk rekening gehouden met actuele prijs- en opbrengststijgingen en de fasering van kosten en opbrengsten in de tijd in relatie tot de risico’s in de markt en de economische omstandigheden. De berekeningen worden jaarlijks geactualiseerd en ter vaststelling aan de raad aangeboden om hiermee zicht op de financiële consequenties te houden. Eventuele geprognosticeerde verliezen worden via een voorziening afgevangen. De gemeente heeft geen projecten die als grondexploitatie worden aangemerkt. Van een voorziening is geen sprake.