De gemeente Bloemendaal zet zich in voor goede (jeugd)zorg, ondersteuning en hulp, zodat alle inwoners kunnen meedoen in de samenleving. Het programma sociaal domein richt zich op inwoners die tijdelijk of structureel ondersteuning nodig hebben, zoals jongeren en gezinnen, inwoners met een beperking en andere kwetsbare inwoners. Daarnaast gaat het om voorzieningen die inwoners ondersteunen om langer zelfstandig te wonen en om deelname aan de samenleving te vergroten. Ook vallen hieronder ondersteuning bij werk, het voorkomen en oplossen van schulden en, waar nodig, inkomensondersteuning.
Beleidsplan sociaal domein
Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad van Bloemendaal het beleidsplan sociaal domein 2024–2027 vastgesteld. Dit plan richt zich op het versterken van het sociaal domein door het bevorderen van gezondheid en een gezonde leefstijl, het veilig en kansrijk laten opgroeien van jongeren en het stimuleren van een inclusieve gemeente waarin inwoners naar elkaar omzien. We bieden ondersteuning aan inwoners in een (tijdelijk) kwetsbare positie. Deze ondersteuning sluit zo veel mogelijk aan op wat inwoners zelf en hun netwerk kunnen. Bij de uitvoering van het beleid houden we rekening met de verschillen tussen de dorpskernen.
In 2027 wordt gewerkt aan een nieuw beleidsplan voor de periode 2028–2031. Daarbij worden partners, inwoners en de gemeenteraad betrokken.
Ontwikkelingen binnen het sociaal domein
De Wmo, de Jeugdwet en participatie vormen de basis van het sociaal domein. In 2027 staan deze drie beleidsterreinen voor vergelijkbare opgaven: een toenemende vraag naar ondersteuning, beperkte financiële en personele ruimte en een grotere nadruk op preventie, eigen regie en samenwerking. Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen per onderdeel toegelicht.
Wmo
Door de vergrijzing wonen steeds meer inwoners langer zelfstandig thuis. Hierdoor neemt de vraag naar ondersteuning, mantelzorg, woningaanpassingen en passende voorzieningen toe. Tegelijkertijd vraagt de landelijke discussie over de houdbaarheid van de Wmo om een goede balans tussen toegankelijke ondersteuning, eigen regie, het sociale netwerk en preventie. Dit vraagt om een verdere versterking van de sociale basis, met meer aandacht voor de inzet van vrijwilligers en ondersteuning van mantelzorgers.
Jeugdwet
De Hervormingsagenda Jeugd vraagt gemeenten om de jeugdhulp scherper af te bakenen en sterker in te zetten op preventie en normaliseren. Tegelijkertijd wordt de regionale samenwerking binnen de jeugdzorg verder versterkt. Naar verwachting treedt per 1 januari 2027 de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio Zuid-Kennemerland en IJmond in werking, waarin Bloemendaal samen met de regiogemeenten invulling geeft aan de regionale samenwerking, sturing en organisatie van bovenlokale jeugdzorgtaken. Daarnaast blijft de vraag naar ondersteuning, met name op het gebied van mentale gezondheid, onverminderd hoog.
Participatie
Binnen participatie ligt de nadruk op het versterken van bestaanszekerheid en het vergroten van de mogelijkheden om mee te doen in de samenleving. De uitvoering van de Participatiewet ontwikkelt zich verder richting meer maatwerk en een betere aansluiting op de leefwereld van inwoners. Tegelijkertijd vragen landelijke ontwikkelingen, zoals de Participatiewet in Balans en wijzigingen in de asiel- en migratieregelgeving, om een passende uitvoering voor onder meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders. Daarnaast blijft aandacht nodig voor het voorkomen en vroeg signaleren van schulden en het ondersteunen van kwetsbare inwoners.
Opvang (asiel)
Bloemendaal heeft een wettelijke taak om asielzoekers en Oekraïense ontheemden te huisvesten. Naast de bestaande opvanglocaties wordt onderzocht of een nieuwe COA-opvanglocatie bij Tiltenberg gerealiseerd kan worden. Ook wordt gewerkt aan alternatieve huisvesting voor Oekraïense ontheemden vanwege de onzekere toekomst van een bestaande opvanglocatie. Daarbij zet de gemeente in op passende en uitvoerbare opvanglocaties.